گلوتن پروتئینی است که در گندم، چاودار و جو یافت میشود و افرادی که به بیماری سلیاک یا عدم تحمل گلوتن مبتلا هستند، باید با دقت از آن اجتناب کنند.

تشخیص اینکه آیا شراب بدون گلوتن است یا نه، میتواند دشوار باشد، زیرا ایالات متحده و بسیاری از کشورهای دیگر نیازی به درج لیست مواد تشکیلدهنده روی برچسبهای خود ندارند.
اگرچه شراب به طور طبیعی بدون گلوتن است، اما شرابسازان ممکن است از فرآیندهایی استفاده کنند که گلوتن را به محصول نهایی اضافه میکند.
این مقاله توضیح میدهد که شراب چگونه ساخته میشود و عواملی که ممکن است بر وضعیت بدون گلوتن بودن آن تأثیر بگذارند.
مواد تشکیلدهنده شراب
شراب معمولاً از انگور یا گاهی اوقات از میوههای دیگر مانند توت و آلو ساخته میشود – که همه آنها به طور طبیعی بدون گلوتن هستند.
در اینجا فرآیند اساسی شرابسازی برای انواع مبتنی بر انگور آمده است:
- خرد کردن و پرس کردن. این کار آب انگور را استخراج میکند. آب انگور هنگام تهیه شراب سفید به سرعت از پوست انگور جدا میشود تا از انتقال رنگ و طعم جلوگیری شود. هنگام تهیه شراب قرمز، رنگ و طعم مطلوب است.
- تخمیر. مخمر، که بدون گلوتن است، قندهای آب میوه را به الکل تبدیل میکند. شراب گازدار برای حبابدار شدن، فرآیند تخمیر دوم را طی میکند. شراب تقویتشده، مانند شری، حاوی الکل تقطیر شده است که آن هم بدون گلوتن است.
- شفافسازی. این کار شراب را شفاف میکند نه کدر. فینینگ (Fining) رایجترین روش برای دستیابی به این هدف است که شامل استفاده از مادهای دیگر برای اتصال و حذف عناصر ناخواسته است. عوامل فینینگ مختلفی میتوانند استفاده شوند.
- کهنهسازی و نگهداری. شراب ممکن است در مخازن فولاد ضد زنگ، بشکههای بلوط یا سایر ظروف قبل از بطری شدن کهنهسازی شود. عوامل تثبیتکننده و نگهدارندهها، از جمله دیاکسید گوگرد، ممکن است اضافه شوند اما معمولاً بدون گلوتن هستند.
در حالی که مواد تشکیلدهنده شراب بدون گلوتن هستند، آلودگی به گلوتن ممکن است در طول فرآوری و نگهداری امکانپذیر باشد.
خلاصه: شراب از انگور و گاهی اوقات از میوههای دیگر ساخته میشود که به طور طبیعی بدون گلوتن هستند. با این حال، نگرانیهایی در مورد پتانسیل آلودگی به گلوتن در طول فرآوری و نگهداری وجود دارد.
آلودگی احتمالی در طول فینینگ
فینینگ فرآیندی است که عناصر ناخواسته مانند پروتئینها، ترکیبات گیاهی و مخمر را حذف میکند تا اطمینان حاصل شود که شراب شفاف است نه کدر و بوی خوب و طعم خوبی دارد.
عوامل فینینگ به عناصر ناخواسته متصل میشوند که به ته شراب میافتند و به راحتی میتوان آنها را فیلتر کرد.
سفیده تخم مرغ، شیر و پروتئین ماهی از عوامل فینینگ رایج هستند که همه آنها بدون گلوتن هستند. انواع گیاهی از عوامل فینینگ دوستدار گیاهخواران مانند خاک رس بنتونیت استفاده میکنند.
خود گلوتن میتواند برای فینینگ استفاده شود، اما نادر است. هنگامی که گلوتن به عنوان عامل فینینگ استفاده میشود، عمدتاً به عنوان رسوب در ته ظرف نگهداری باقی میماند، زمانی که شراب فیلتر شده و به بطریها منتقل میشود.
مطالعات نشان میدهد که گلوتن باقیمانده پس از فینینگ به زیر 20 قسمت در میلیون (ppm) یا 0.002% میرسد – حدی که توسط سازمان غذا و داروی (FDA) برای برچسبگذاری اقلام بدون گلوتن تعیین شده است.
با این حال، زیرمجموعه کوچکی از افراد مبتلا به بیماری سلیاک به مقادیر ناچیز گلوتن زیر 20 ppm حساس هستند. اگر تو در این دسته قرار میگیری، از کارخانه شرابسازی بپرس که برای فینینگ از چه چیزی استفاده میکنند یا خرید برندهای دارای گواهی بدون گلوتن را در نظر بگیر.
بیشتر شرابهای فروخته شده در ایالات متحده توسط اداره مالیات و تجارت الکل و تنباکو (TTB) تنظیم میشوند. انواع حاوی کمتر از 7% الکل حجمی توسط FDA تنظیم میشوند.
TTB تنها در صورتی اجازه برچسبگذاری بدون گلوتن را میدهد که هیچ ماده گلوتنی استفاده نشود و در طول تولید الکل برای جلوگیری از آلودگی متقاطع با گلوتن دقت شود.
خلاصه: عوامل فینینگ رایج شامل تخم مرغ، شیر، پروتئینهای ماهی و خاک رس بنتونیت هستند. گاهی اوقات از گلوتن برای فینینگ استفاده میشود و مقادیر کمی ممکن است پس از فیلتر کردن باقی بماند.

آلودگی احتمالی در طول کهنهسازی و نگهداری
شراب را میتوان در طول کهنهسازی و نگهداری در ظروف مختلفی نگهداری کرد، اگرچه فولاد ضد زنگ به یکی از محبوبترینها تبدیل شده است.
یک روش قدیمیتر و کمتر رایج، نگهداری آن در بشکههای بلوط و بستن بالای آن با مقدار کمی خمیر گندم حاوی گلوتن است. با این حال، خطر آلودگی قابل توجه از این روش کم است.
به عنوان مثال، هنگامی که آژانس Gluten Free Watchdog غلظت گلوتن را در دو شراب مختلف که در بشکههای مهر و موم شده با خمیر گندم کهنهسازی شده بودند اندازهگیری کرد، آنها کمتر از 10 ppm گلوتن داشتند – بسیار کمتر از حد FDA برای اقلام بدون گلوتن.
اکنون رایجتر است که بشکهها را با موم پارافین مهر و موم کنند. با این حال، با کارخانه شرابسازی تماس بگیر تا مطمئن شوی که برای مهر و موم خود از چه چیزی استفاده میکنند.
خلاصه: شراب را میتوان در طول کهنهسازی در ظروف مختلفی نگهداری کرد، اگرچه فولاد ضد زنگ یکی از محبوبترینها است. کمتر اوقات، در بشکههای بلوط مهر و موم شده با خمیر گندم نگهداری میشود، اما آلودگی به گلوتن از این روش معمولاً حداقل است.
مطالعه پیشنهادی: آیا شراب وگان است؟ حقیقت را درباره شراب وگان کشف کن
کولرهای شراب ممکن است حاوی گلوتن باشند
نوشیدنیهای کولر شراب اولین بار در دهه 1980 محبوبیت پیدا کردند. در گذشته، آنها با درصد کمی شراب مخلوط با آب میوه، یک نوشیدنی گازدار و شکر ساخته میشدند. آنها عموماً بدون گلوتن بودند.
با این حال، پس از افزایش قابل توجه مالیات بر شراب در ایالات متحده در سال 1991، بیشتر کولرهای شراب به عنوان نوشیدنیهای مالت شیرین و میوهای بازسازی شدند. مالت از جو، یک غله حاوی گلوتن، ساخته میشود.
این نوشیدنیهای میوهای با عنوان کولرهای مالت یا نوشیدنیهای مالت برچسبگذاری میشوند اما ممکن است با کولرهای شراب اشتباه گرفته شوند. این نوشیدنیها حاوی گلوتن هستند و افراد مبتلا به بیماری سلیاک یا عدم تحمل گلوتن باید از آنها اجتناب کنند.
خلاصه: نوشیدنیهای میوهای به نام کولرهای شراب عمدتاً به عنوان کولرهای مالت ساخته شده از جو، یک غله حاوی گلوتن، بازسازی شدهاند. تو باید از نوشیدنیهای مالت در رژیم غذایی بدون گلوتن اجتناب کنی.
دلایل دیگری که ممکن است هنگام نوشیدن شراب احساس ناخوشی کنی
اگر از گلوتن اجتناب میکنی و پس از نوشیدن شراب دچار سردرد، ناراحتی گوارشی یا سایر علائم شدهای، دلایل دیگری غیر از آلودگی به گلوتن ممکن است مقصر باشند:
- گشاد شدن رگهای خونی. نوشیدن الکل باعث گشاد شدن رگهای خونی میشود و فیبرهای عصبی اطراف آنها را کش میدهد. وقتی این اتفاق در مغز تو میافتد، میتواند باعث سردرد شود.
- التهاب. الکل ممکن است التهاب روده را افزایش دهد، به ویژه در افراد مبتلا به بیماریهای التهابی روده (IBD)، از جمله بیماری کرون و کولیت اولسراتیو. برخی از افراد مبتلا به بیماری سلیاک نیز IBD دارند.
- هیستامین و تیرامین. برخی افراد به این محصولات جانبی تخمیر حساس هستند که ممکن است باعث سردرد و ناراحتی گوارشی شود. شراب قرمز ممکن است تا 200 برابر بیشتر از شراب سفید هیستامین داشته باشد.
- تاننها. شراب حاوی ترکیبات گیاهی خاصی است که ممکن است باعث سردرد شود، از جمله تاننها و سایر فلاونوئیدها. شراب قرمز معمولاً بیش از 20 برابر فلاونوئیدهای شراب سفید دارد.
- سولفیتها. اینها ممکن است به عنوان نگهدارنده به شرابهای قرمز و سفید اضافه شوند اما اگر مجموع آنها 10 ppm یا بیشتر باشد، باید روی برچسب ذکر شوند. سولفیتها ترکیباتی هستند که میتوانند باعث آسم و احتمالاً سردرد شوند.
- آلرژنها. برخی از عوامل فینینگ از آلرژنهایی مانند شیر، تخم مرغ و ماهی میآیند. بعید است که به اندازه کافی باقی بماند که باعث واکنش شود، اما فرآیندها متفاوت است. برچسبهای شراب نیازی به افشای آلرژنها مانند مواد غذایی ندارند.
خلاصه: شراب حاوی ترکیبات زیادی غیر از گلوتن است که میتواند در افراد حساس باعث سردرد و ناراحتی دستگاه گوارش شود.
خلاصه
شراب به طور طبیعی بدون گلوتن است، اما برخی از روشها – از جمله استفاده از گلوتن در طول فرآیند فینینگ و کهنهسازی آن در بشکههای بلوط مهر و موم شده با خمیر گندم – ممکن است مقادیر کمی گلوتن اضافه کنند.
اگر به مقادیر ناچیز گلوتن حساس هستی، از کارخانه شرابسازی بپرس که محصولاتشان چگونه ساخته میشوند یا انواع دارای گواهی بدون گلوتن را خریداری کن.





